© UNICEF/Phạm Hà Duy Linh - Trẻ em chơi đùa trong khu phố gần Sông Hồng, khu vực bị ngập lụt sau cơn bão Yagi vào tháng 9 năm 2024, tại Hà Nội, Việt Nam.

Báo cáo quan trọng của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc UNICEF công bố vào Ngày Thế giới Trẻ em: tương lai của trẻ em "đang bị đe dọa" khi ba thế lực toàn cầu lớn đang định hình lại cuộc sống của trẻ em.

'Tình hình trẻ em thế giới năm 2024: Tương lai của trẻ em trong một Thế giới đang Thay đổi' khám phá ba xu hướng lớn mà những người trẻ tuổi phải đối mặt, bao gồm thảm họa khí hậu, thay đổi nhân khẩu học và chênh lệch công nghệ sẽ định hình lại cách đáng kể tuổi thơ của các em vào năm 2050.

“Thật không thể tưởng tượng khi trong thế kỷ 21 vẫn còn trẻ em phải chịu đói, bị thất học hoặc thậm chí không được cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản”, Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres phát biểu trong thông điệp Ngày Trẻ em Thế giới .

“Đó là một vết nhơ trên lương tâm nhân loại khi cuộc sống của trẻ em bị cuốn vào vòng xoáy đói nghèo hoặc bị đảo lộn bởi các thảm họa”.

Tình trạng khẩn cấp về khí hậu đe dọa tính mạng trẻ em

Trong một cảnh báo nghiêm khắc, báo cáo cho biết trẻ em sẽ phải đối mặt với tình trạng nắng nóng khắc nghiệt cao hơn gấp tám lần và nguy cơ lũ lụt cực đoan trên sông tăng gấp ba lần so với những năm 2000.

Sau mức nhiệt độ phá kỷ lục vào năm 2023, các mối nguy hiểm về khí hậu dự kiến sẽ ảnh hưởng bất cân xứng đến trẻ em theo hoàn cảnh kinh tế xã hội và khả năng tiếp cận tài nguyên của chúng.

“Trẻ em đang trải qua vô số khủng hoảng từ khủng hoảng khí hậu đến những mối nguy hiểm trực tuyến và những cuộc khủng hoảng này sẽ ngày càng nghiêm trọng hơn trong những năm tới”, Giám đốc điều hành UNICEF Catherine Russell cảnh báo.

“Nỗ lực tạo ra một tương lai tốt đẹp hơn cho trẻ em vào năm 2050 không chỉ đòi hỏi trí tưởng tượng, mà cả hành động. Với nhiều thập kỷ tiến bộ, đặc biệt là đối với trẻ em gái, đang bị đe dọa”.

Sự thay đổi về Nhân khẩu học

Báo cáo cũng dự báo những thay đổi đáng kể về dân số, trong đó Châu Phi cận Sahara và Nam Á sẽ là các khu vực có số lượng trẻ em đông nhất vào những năm 2050.

Mặc dù vẫn ở mức cao, dân số trẻ em ở Châu Phi sẽ giảm xuống dưới 40% - giảm so với mức 50% trong những năm 2000. Dữ liệu của Đông Á và Tây Âu cho thấy mức giảm 17% so với 29% và 20% của các khu vực đó trong những năm 2000.

Những sự thay đổi này đang tạo ra các thách thức, khi một số quốc gia đang chịu áp lực việc mở rộng dịch vụ cho lực lượng dân số trẻ em ngày càng tăng cao, trong khi các quốc gia khác lại cần cân bằng nhu cầu cho nhóm dân số già đang ngày càng nhiều hơn.

Khoảng cách kỹ thuật số

Trong khi trí tuệ nhân tạo và công nghệ tiên tiến mang đến nhiều cơ hội mới, báo cáo cho thấy khoảng cách kỹ thuật số vẫn còn rất lớn: Năm 2024, có hơn 95% người dân thuộc các quốc gia có thu nhập cao được tiếp cận internet so với chỉ 26% người dân các quốc gia có thu nhập thấp.

Báo cáo lưu ý rằng thanh thiếu niên thuộc các nước đang phát triển đặc biệt gặp khó khăn trong việc tiếp cận các kỹ năng số, tác động đến triển vọng giáo dục và việc làm chất lượng.

Dấu hiệu của hy vọng

Bất chấp những quan ngại này, một số xu hướng tích cực đã xuất hiện. Tuổi thọ khi sinh ra tiếp tục tăng và gần 96% trẻ em trên toàn cầu dự kiến sẽ được tiếp cận bậc giáo dục tiểu học vào những năm 2050.

Báo cáo cho biết việc tăng cường đầu tư vào giáo dục và y tế công cộng, cũng như bảo vệ môi trường chặt chẽ hơn có thể thu hẹp khoảng cách giới tính và giảm thiểu nguy cơ tiếp xúc với các mối nguy hại về môi trường.

UNICEF khuyến nghị đầu tư khẩn cấp vào giáo dục, dịch vụ và thành phố bền vững và có khả năng hồi phục cho trẻ em.

Cơ quan này đặt mục tiêu tăng cường khả năng hồi phục khí hậu trong cơ sở hạ tầng, công nghệ, dịch vụ thiết yếu và hệ thống hỗ trợ xã hội cũng như cung cấp kết nối và thiết kế công nghệ an toàn cho tất cả trẻ em.

Bà Russell nhấn mạnh: “Các giải pháp mà các nhà lãnh đạo thế giới ngày nay đưa ra– hoặc thất bại – sẽ định hình thế giới mà trẻ em sẽ thừa hưởng theo đó.

Nguồn: https://news.un.org/en/story/2024/11/1157221

Chuyển ngữ: PTT – Caritas Việt Nam