© IOM/Alexander Bee - Nhóm di dân trẻ đang di cư đến miền đông châu Phi.

Tác giả: Vibhu Mishra

Vào 5 tháng 12 năm 2024, Phó Tổng thư ký Liên hợp quốc chia sẻ rằng di cư là một trong những vấn đề then chốt trong thời đại chúng ta, khi người di cư chiếm 3,6% dân số toàn cầu, đồng thời kêu gọi cùng phối hợp hành động để tìm ra các giải pháp tốt hơn, ưu tiên sự an toàn, công bằng và cơ hội cho người di cư.

“Di cư không chỉ là số liệu thống kê; đó là trải nghiệm sống của phụ nữ, nam giới và trẻ nhỏ, mỗi người đều có bản sắc và điểm yếu thế riêng– nhằm theo đuổi cuộc sống và cơ hội tốt đẹp hơn. Nhưng trong suốt hành trình di cư, họ phải đối mặt với bao bạo lực, khổ cực và nhiều rủi ro không thể hình dung được ”, Amina J. Mohammed phát biểu tại cuộc họp không chính thức của Đại hội đồng về vấn đề này.

Năm vừa qua là năm xảy ra chết chóc nhất trong lịch sử người di cư. Khi có gần 8.600 ca tử vong được ghi nhận dọc theo các tuyến đường di cư, nâng tổng số ca tử vong được ghi nhận kể từ năm 2014 lên gần 70.000 và rất nhiều người khác còn chưa được tìm thấy.

Đồng thời, tình trạng bài ngoại và kỳ thị người nhập cư đang gia tăng trong xã hội, khi phụ nữ và trẻ em gái có nguy cơ cao bị bạo lực tình dục và bạo lực giới.
Sự chuyển đổi

“Điều này không chỉ là vô nhân đạo, nó còn gây phản tác dụng ”, Phó Tổng thư ký nói đồng thời nhấn mạnh việc không quản lý vấn đề di cư cách toàn diện sẽ làm suy yếu sự công bằng xã hội và quyền con người, cuối cùng làm đình trệ sự phát triển bền vững.

Phó Tổng thư ký nhấn mạnh cần chuyển đổi vấn đề di cư, nói rõ khi vấn đề này được quản lý tốt, di cư sẽ đóng vai trò quan trọng thúc đẩy phát triển bền vững, đóng góp vào sự tăng trưởng toàn diện và gắn kết xã hội.
Bà Mohammed cho biết: “Sự kiên định của người di cư trong việc tìm kiếm một cuộc sống tốt đẹp hơn phản ánh nỗ lực chung của chúng ta là hướng tới hy vọng”.
 

IOM/Gema Cortés - Gần nửa triệu công dân Venezuela, Ecuador là nơi có lượng người di cư Venezuela lớn thứ ba trên thế giới.

Lộ trình cho hành động

Đề cập đến việc thực hiện Hiệp ước toàn cầu về di cư an toàn, trật tự và hợp pháp (GCM) của Tổng Thư ký, bà kêu gọi các Quốc gia Thành viên tăng cường việc dấn thân bảo vệ người di cư và đảm bảo công bình.

Việc dấn thân này bao gồm tăng cường các nỗ lực tìm kiếm và cứu nạn trên đất liền và trên biển, thúc đẩy sự hợp tác quốc tế giữa các quốc gia dọc theo các tuyến di cư và hỗ trợ các gia đình bị ảnh hưởng bằng cách hỗ trợ họ về pháp lý, hành chính hoặc kinh tế.

Bên cạnh đó, các cơ chế công bình, trách nhiệm giải trình và bồi thường cần phải được tăng cường nhằm bảo vệ quyền của người di cư, đồng thời dữ liệu và dự báo cần được cải thiện để có các ứng phó nhân đạo cách hiệu quả hơn.

“Các khuyến nghị này không phải là các ý tưởng trừu tượng – chúng là lộ trình cho hành động thực tế ”, bà Mohammed nhấn mạnh, đồng thời kêu gọi các Quốc gia Thành viên cam kết thực hiện trước Diễn đàn Đánh giá vấn đề di cư toàn cầu tiếp theo vào năm 2026.

Liên kết với các mục tiêu toàn cầu

Tổng Giám đốc Tổ chức Di cư Quốc tế của Liên hợp quốc ( IOM ) kiêm Điều phối viên Mạng lưới Di cư của Liên hợp quốc Amy Pope cũng phát biểu tại Đại hội đồng, nhấn mạnh bản chất liên kết của các mục tiêu trong Hiệp ước Toàn cầu, đồng thời kêu gọi cách tiếp cận toàn diện có sự tham gia của tất cả các bên liên quan.

Bà nêu bật một số thành tựu chính, bao gồm khung tự nguyện mới.

Sau khi tham vấn rộng rãi với các Quốc gia và các bên liên quan, hiện chúng tôi có một khung tự nguyện mới nhằm hỗ trợ các chính phủ đánh giá tiến độ, xây dựng chính sách dựa trên chứng cứ và điều chỉnh các chính sách của họ theo [ Chương trình nghị sự 2030 về Phát triển bền vững]”.

Bà nói thêm rằng khung tự nguyện mới sẽ thúc đẩy trách nhiệm giải trình cao hơn, cũng như giúp tích hợp vấn đề di cư vào các kế hoạch quốc gia và các giải pháp sáng tạo về căn tính hợp pháp và con đường an toàn.

Bà Pope kêu gọi các Quốc gia Thành viên áp dụng các chỉ số này trong đánh giá GCM quốc gia và biến các ý tưởng khả thi thành hiện thực.

Nguồn: https://news.un.org/en/story/2024/12/1157861
Chuyển ngữ: PTT – Caritas Việt Nam