Khi cuộc chiến ở Trung Đông bước sang tháng thứ hai, Caritas Lebanon và  bộ phận giới trẻ của Caritas đã tăng cường các hoạt động để đáp ứng những tình huống khẩn cấp ngày càng gia tăng tại một quốc gia nơi cuộc khủng hoảng kinh tế và các cuộc xung đột liên tiếp đã đẩy khả năng phục hồi vật chất của người dân đến bờ vực thẳm. Tuy nhiên, với hơn 1.800 tình nguyện viên trẻ tuổi được triển khai khắp nơi, Caritas vẫn là một trong những tổ chức lớn nhất trên thực địa cung cấp viện trợ và tình liên đới. Kể từ đầu tháng 3, tổ chức  Caritas đã phục vụ thực phẩm, chỗ ở, sự bảo vệ, hỗ trợ y tế và tâm lý cho hơn 221.000 người.

Peter Mahfouz, Trưởng phòng Bộ Phận Giới Trẻ và Khẩn cấp tại Caritas Lebanon, nói về tình hình hiện tại, đặc biệt là ở miền Nam, nơi quân đội Israel đã nhắm mục tiêu và phá hủy nhiều làng mạc.

Peter, gần đây anh đã dẫn đầu một đoàn viện trợ đến miền Nam Lebanon. Tình hình thực tế như thế nào?

Tôi vừa trở về từ Tyre và đã đến thăm một số làng của người Kitô giáo gần biên giới. Việc tiếp cận vô cùng nguy hiểm; không ai được phép đến đó mà không có giấy phép. Khi chúng tôi đi, chúng tôi phải xin phép quân đội Lebanon, họ phối hợp với UNIFIL (Lực lượng Lâm thời Liên Hợp Quốc tại Lebanon - ba binh sĩ của lực lượng này đã thiệt mạng vào ngày 29 tháng 3 năm 2026), và họ phối hợp với phía bên kia để đảm bảo đoàn xe của chúng tôi được an toàn. Chúng tôi có thể nhận được giấy phép trong vòng 24 đến 48 giờ, và chúng tôi di chuyển dưới sự hộ tống của quân đội.

Các siêu thị đều trống rỗng; các nhà cung cấp đơn giản là không thể tiếp cận được những khu vực đó nữa. Chúng tôi mang theo các thùng thực phẩm, nước uống, vật liệu y tế và nhiên liệu dầu cho máy phát điện. Chúng tôi vẫn duy trì các phòng khám lưu động và đang mở các trung tâm sơ cứu với bác sĩ và y tá, bởi vì mọi bệnh viện trong khu vực đều đóng cửa hoặc có nguy cơ bị đánh bom.

Kể từ khi chiến dịch quân sự bắt đầu vào đầu tháng 3 năm 2026, hơn 1.200 người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công quân sự của Israel. Những ngôi làng nào bị ảnh hưởng nặng nề nhất, và ai đã ở lại?

Hầu hết các làng biên giới hiện nay đều vắng bóng người, ngoại trừ một vài cộng đồng Kitô giáo, trong đó có Qlayaa và Rmeich, nơi các đội ngũ Caritas của chúng tôi vẫn còn hiện diện. Ngay cả ở đó, khoảng một nửa cư dân đã rời đi. Những người ở lại, chủ yếu là các gia đình và người già, đơn giản là không muốn đi. Lần trước khi họ chạy trốn, nhà cửa của họ đã bị phá hủy và đất đai của họ bị chiếm đoạt. Họ không muốn lặp lại điều đó. Họ thà chết chứ không chịu rời bỏ nhà cửa. Thật đau lòng. 

Tình hình của hơn một triệu người đã buộc phải rời bỏ nhà cửa đến các vùng khác của Lebanon để tìm nơi trú ẩn như thế nào?

Miền nam gần như vắng vẻ, và phần lớn Beirut cũng vậy. Người dân đã chuyển đến các trường công lập, nhà thờ Hồi giáo, nhà thuê hoặc nhà của người thân. Nhưng điều này đang tạo nêm căng thẳng cực độ. Các cộng đồng tiếp nhận từ chối chấp nhận các gia đình di tản vì sợ trở thành mục tiêu tấn công chính họ. Tình hình đang trở nên không thể kiểm soát.

Các trường công lập đang đối mặt với một thách thức cụ thể: hơn 700 trường đã được chuyển đổi thành nơi trú ẩn. Chính phủ hiện đang cố gắng cho phép học sinh học vào buổi sáng, trong khi các lớp học vẫn ở trong nơi trú ẩn vào ban đêm. Hầu hết trẻ em đang theo học trực tuyến trong thời gian này.

Các tình nguyện viên của bạn đang xoay xở thế nào?

1.800 tình nguyện viên trẻ của chúng tôi tại 36 trung tâm, bao gồm 120 người trong đơn vị khẩn cấp chuyên trách, đã làm việc không ngừng nghỉ kể từ ngày đầu tiên — điều hành tổng đài, đóng gói và phân phát các bộ dụng cụ thực phẩm, nấu các bữa ăn nóng, tổ chức các hoạt động cho trẻ em trong các khu tạm trú. Chỉ trong chưa đầy một tháng, chúng tôi đã cung cấp hơn 220.000 dịch vụ.

Nhưng họ đã kiệt sức. Năm năm liên tiếp trải qua các cuộc khủng hoảng với Covid, Vụ nổ Beirut, chiến tranh năm 2024, và giờ lại là chiến tranh. Nhiều tình nguyện viên của chúng tôi xuất thân từ các gia đình di tản, đang phải đối mặt với những khó khăn kinh tế của riêng họ. Bạn có thể thấy, theo đúng nghĩa đen, một người phải di tản đang giúp một người buộc phải di tản khác.

Caritas cần gì nhất lúc này để tiếp tục hỗ trợ các cộng đồng bị ảnh hưởng nặng nề nhất?

Tất cả mọi thứ: thực phẩm, thuốc men, quần áo, hỗ trợ trả tiền thuê nhà cho người phải di tản, và trợ cấp tiền mặt. Nguồn tài trợ quốc tế đã giảm mạnh kể từ năm 2024, và bạn có thể cảm nhận được hậu quả của những khoản cắt giảm đó ngay. Tuần trước, một người được chúng tôi hỗ trợ đã yêu cầu chúng tôi trả tiền cho số tiền thuốc men hàng tháng của anh ấy để anh ấy có thể mua bánh mì cho gia đình. Người dân đang bị buộc phải lựa chọn giữa thuốc men và thực phẩm: họ đơn giản là không đủ khả năng mua cả hai. Lebanon luôn ở trong trái tim mọi người, và chúng tôi cảm nhận sâu sắc sự liên đới đó. Nhưng cần nhiều sự hỗ trợ hơn nữa. Thật sự là vậy. Và chúng tôi hy vọng sẽ có thêm nhiều sự hỗ trợ hơn nữa.

Susan Dabbous, Biên Tập viên và Truyền thông của Caritas Quốc tế 
Chuyển ngữ: PTT – Caritas Việt Nam
Nguồn: Caritas Quốc tế