“Ngày mai rồi mình cũng già,
Không thể nào níu lại nữa.
Ngày xưa như mới hôm qua,
Một cánh hoa trong cơn phong ba.
Thời gian tựa cánh chim bay…” (1)

Người cao tuổi neo đơn và nghèo khó tại Việt Nam đang phải đối diện với gánh nặng chồng chất: sức khỏe suy yếu vì nhiều bệnh mãn tính; đời sống tinh thần thiếu thốn do cô đơn, không người chăm sóc, sẻ chia; và hoàn cảnh kinh tế bấp bênh. Tại nhiều vùng nông thôn nghèo trong Giáo phận Đà Nẵng, con cái của các gia đình khó khăn phải đi làm ăn xa, để lại cha mẹ già tự xoay xở, nương tựa lẫn nhau và trông chờ sự trợ giúp của cộng đồng. Bên cạnh đó, còn có không ít người cao tuổi không có con cái, nay già yếu, sống trong cảnh cô quạnh.

Thực trạng chung của các cụ là: thiếu người trò chuyện, ít cơ hội tiếp xúc và tham gia sinh hoạt cộng đồng; có trường hợp phải chịu những ứng xử thiếu quan tâm, thậm chí bất kính từ người thân; bữa ăn thiếu dinh dưỡng; việc chăm sóc y tế gần như bị bỏ ngỏ vì không có tiền hoặc không có người đưa đi khám chữa bệnh; vệ sinh cá nhân và môi trường sống cũng ít được quan tâm hỗ trợ.

Trước tình trạng ấy, từ đầu năm 2025, Caritas Đà Nẵng đã khởi động chương trình “Chăm sóc người già yếu neo đơn dựa vào cộng đồng”, tổ chức 3 khóa huấn luyện chuyên môn cho 40 hội viên tình nguyện thuộc các Caritas giáo xứ và giáo họ biệt lập. Đến nay, chương trình đã đồng hành và chăm sóc cho khoảng 250 cụ cao tuổi.

Sáng ngày 16/12/2025, Ban Điều phối chương trình đã tổ chức buổi gặp gỡ và sinh hoạt cho 30 cụ thuộc địa bàn Giáo hạt Tam Kỳ tại nhà thờ Giáo xứ Tam Thành. Hiện diện trong buổi gặp mặt có cha Simon Nguyễn Can Trường – Giám đốc Caritas Đà Nẵng; cha Gioan B., đặc trách Caritas Giáo hạt Tam Kỳ; cha Phêrô, quản xứ Tam Thành; bác sĩ Võ Tấn Đệ, CKI – Bệnh viện Y học Cổ truyền Quảng Nam; đại diện Văn phòng Caritas và 30 hội viên tình nguyện.

Sau phần giới thiệu của anh Barthôlômêô Nguyễn Văn Bảy, Trưởng Ban Điều phối chương trình cụm Tam Kỳ – Trà Kiệu, cùng lời chia sẻ của cha đặc trách Caritas Giáo hạt và cha quản xứ Tam Thành, cha Giám đốc Caritas Đà Nẵng đã nói về những khó khăn và thách đố mà người cao tuổi phải đối diện. Tuổi già, sự yếu đuối và cảm giác cô đơn dường như là điều khó tránh; tuy nhiên, dám chấp nhận tuổi già là dám đối diện với tương lai bằng niềm tin, hy vọng và niềm vui. Như cụ Simêon xưa kia đã vui mừng vì được thấy Chúa Giêsu – Ơn Cứu Độ, người tín hữu hôm nay được mời gọi sống niềm hy vọng vì hạnh phúc Nước Trời đã đến gần.

Sau phần chia sẻ, cha mời gọi các cụ bày tỏ tâm tư và ước mong của mình. Với giọng nói yếu nhưng rõ ràng, bà cụ Nhạn (Giáo xứ Tiên Phước) xúc động chia sẻ: “Con năm nay 78 tuổi, sống một mình, quanh quẩn trong căn nhà nhỏ. Hôm nay được các anh chị chở đến đây sinh hoạt, con vui lắm. Hằng tháng, các anh chị đến thăm, cho thực phẩm. Con già, ăn ít nên còn dư, nhưng con lại thiếu tiền đi bệnh viện, tiền mua thuốc thì không có…”

Cha Giám đốc đã ân cần lắng nghe và hứa sẽ tìm cách hỗ trợ. Ngoài những phần quà do Văn phòng Caritas chuẩn bị, cha còn trợ giúp thêm một khoản tiền mặt để các cụ chi dùng khi cần thiết. Nhiều cụ khác như cụ Thôi, cụ Đua (Giáo xứ Tam Thành), cụ Búp (Giáo xứ Tam Kỳ) cũng bày tỏ niềm vui, lòng biết ơn đối với quý cha, giáo xứ và các hội viên tình nguyện.

Tiếp nối chương trình, bác sĩ Võ Tấn Đệ đã chia sẻ về tâm lý người cao tuổi, các bệnh thường gặp, cách phòng ngừa, cũng như chế độ ăn uống và nghỉ ngơi phù hợp. Sau đó, bác sĩ trực tiếp lắng nghe từng cụ trình bày tình trạng sức khỏe và tư vấn tại chỗ; với những trường hợp phức tạp, bác sĩ sẽ sắp xếp đến tận nhà thăm khám kỹ hơn.

Trong phần sinh hoạt chung, dưới sự hướng dẫn của anh Nguyễn Văn Tín – hội viên tình nguyện Giáo họ Tam Lộc, các cụ cùng tham gia trò chơi ném bóng nhận thưởng. Dù việc di chuyển khó khăn, động tác chậm và yếu, nhưng gương mặt các cụ rạng rỡ niềm vui; những nếp nhăn dường như dịu lại trong bầu khí ấm áp tình người.

Trong thời gian nghỉ ngơi trước bữa trưa, anh Giuse Trần Thanh Liêm, Chánh Văn phòng Caritas Đà Nẵng, đã gặp gỡ các hội viên tình nguyện để lượng giá hoạt động và ghi nhận những đề xuất nhằm giúp chương trình chăm sóc người cao tuổi ngày càng hiệu quả hơn.

Buổi sinh hoạt khép lại với bữa cơm trưa giản dị gồm súp, bánh mì và các món mềm phù hợp với sức khỏe người già. Các cụ được các hội viên tình nguyện ân cần dìu ra xe và chia tay trong bầu khí thân tình.
Những cụ ông, cụ bà có mặt trong buổi gặp gỡ hôm nay được xem là may mắn; bởi vẫn còn đó nhiều cụ khác, có khi ngay rất gần bên chúng ta, đang nằm liệt giường, sống trong cảnh đơn côi, như phải hứng chịu “cơn phong ba” cuối đời. Ước mong cộng đồng tiếp tục quan tâm, thăm viếng và đồng hành với các cụ, để không ai phải già đi trong cô độc.

“Ngày mai rồi mình cũng già…
Ngày xưa như mới hôm qua…”

Chỉ sau một thời gian nữa thôi, mỗi người chúng ta cũng sẽ bước vào tuổi xế chiều, đối diện với những giới hạn và mong manh của phận người. Tông huấn Dilexi Te của Đức Thánh Cha Lêô XIV nhắc nhở: “Những người cao tuổi, với sự yếu đuối về thể chất, giúp chúng ta ý thức hơn về chính sự mong manh của mình” (số 109). Đồng hành với người cao tuổi hôm nay cũng chính là cách chúng ta chuẩn bị cho tương lai của chính mình, trong tinh thần yêu thương và liên đới Tin Mừng.

Giuse Trần Thanh Liêm
Văn phòng Caritas Đà Nẵng
———————————————————————————-
(1) Lời trong bài hát “Rồi cũng già” của Vũ Thành An