'Vấn đề đức tin đối với con người và những vấn đề trong trường hợp khẩn cấp" là thông điệp của một sự kiện do Caritas Quốc tế tổ chức tại Liên Hiệp Quốc (LHQ) vào ngày 08.10 về vai trò của các tổ chức đặt nền trên đức tin trong cuộc khủng hoảng.

Sự kiện này là để chuẩn bị cho Hội nghị thượng đỉnh thế giới nhân đạo của LHQ tại Istanbul vào ngày 23 và 24 tháng năm 2016 nhằm thích ứng với hệ thống nhân đạo để đáp ứng các nhu cầu tăng gấp đôi những người bị rơi vài cuộc khủng hoảng trong thập kỷ qua.

Thánh Lễ tại nhà thờ ở Bossangoa ở Cộng hòa Trung Phi vào tháng 11 năm 2013, nơi có 50.000 người tạm trú. Caritas làm việc với UNICEF để cung cấp viện trợ. Ảnh: Matthieu Alexandre/ Caritas

Các nhà lãnh đạo của tổ chức Caritas từ Ukraine, Cộng hòa Trung Phi, Nepal và Lebanon nhấn mạnh tại cuộc họp ở Geneva vai trò sống động của những người sống niềm tin trong việc bảo vệ và giảm thiểu khổ đau, nhưng làm thế nào những người này được bị đặt ra bên ngoài cộng đồng quốc tế rộng lớn hơn.

Ông Michel Roy, Tổng thư ký Caritas Internationalis nói: "Tại Đại hội đồng LHQ cách đây hai tuần, không có phát ngôn viên nào của các tổ chức đặt nền trên đức tin trong số 26 phát ngôn viên tổ chức xã hội được chọn để tham dự phiên họp toàn thể. Chúng tôi hy vọng sự nhiệt thành cụ thể và hiệu quả của chúng tôi sẽ được công nhận và mang lại sự thay đổi trong hệ thống nhân đạo, bao gồm cả việc tài trợ cho các hoạt động."

Trước, trong và sau

Cha Piô Perumana, giám đốc Caritas Nepal phát biểu: "Chúng tôi là thành phần của cộng đồng mà chúng tôi phục vụ. Là những người lữ hành trên hành trình cuộc sống, chúng tôi ở đó, trước, trong và sau mỗi trường hợp nguy cấp."

Đền thờ Hồi giáo, ngôi chùa, nhà thờ và giáo đường Do Thái thường là nơi những người rơi vào cuộc khủng hoảng trú ẩn và tiếp nhận viện trợ. Khi xung đột chia cắt Cộng hòa Trung Phi, "các tổ chức của giáo hội ở Bossangoa trở thành thiên đường của hòa bình cho hơn 50.000 người, trong khi các cộng đồng Hồi giáo tìm được nơi trú ẩn tại một trường công lập", Đức cha Nestor Desire Nongo Aziagbia của Bossangoa, cho biết trong một thông điệp đặc biệt khi ngài không thể đến Geneva vì tình trạng lộn xộn mới đây trong đất nước.

"Các tổ chức giáo phận như Caritas là những người đáp ứng đầu tiên. Họ cung cấp cho các nhu cầu của con người mà không phân biệt", vị giám mục cho biết, ngài đề cập đến chương trình Hòa bình Liên tôn đã làm nhiều điều để xây dựng lại cộng đồng và quan hệ quốc gia. Tuy nhiên, các giám mục than thở rằng các nhà lãnh đạo và các tổ chức Hồi giáo và Kitô giáo đã bị lãng quên. Khi sắp xếp bí mật để đưa một nhóm người Hồi giáo từ một giáo xứ ở gần thủ đô Bangui đến Cameroun, truyền thông thế giới đã được mời đến để tường thuật câu chuyện, nhưng không một ai nhắc đến vị linh mục quản xứ “đã bảo vệ họ bằng mạng sống của ngài”, vị giám mục nói.

Khi Secours Catholique cung cấp cho người tị nạn và người di cư các dụng cụ và vật liệu để xây dựng nơi trú ẩn trong một trại ở Calais, họ đã sử dụng chúng để xây dựng năm nhà thờ Hồi giáo và một nhà thờ. Ảnh: Elodie Perriot/ Secours Catholique

Các tổ chức tôn giáo bao gồm nhiều thành phần rộng lớn từ các Hội dòng, các tổ chức từ thiện địa phương, tổ chức phi lợi nhuận đến các mạng lưới toàn cầu phức tạp. Để biết được ai và làm thế nào tiếp cận cũng là một điều dễ nhầm lẫn. Mặt khác, các nhà lãnh đạo cộng đồng tôn giáo và địa phương có thể bị xem là “chỉ nói” thay vì làm, hay có những quy trình nhận viện trợ quan liêu. Các nhà tài trợ cũng thích chi tiêu những khoản tiền lớn vào một dự án, nhưng các tổ chức dựa trên đức tin thường xuyên làm trên dự án có quy mô nhỏ hơn.

Thành kiến cũng là một vấn đề, người ta nghĩ rằng các tổ chức dựa trên đức tin chỉ giúp người thuộc tôn giáo riêng của họ hoặc sử dụng viện trợ để cải đạo. "Caritas phục vụ người dân trên cơ sở nhu cầu: phần lớn là những người không Công giáo" Suzanna Tkalec, giám đốc nhân đạo của Caritas Internationalis nói: "Caritas không phân biệt tôn giáo."

Có thể thực hành đức tin trong trường hợp khẩn cấp có ý nghĩa rất lớn. Khi Secours Catholique cung cấp cho người tị nạn và người di cư các dụng cụ và vật liệu để xây dựng nơi trú ẩn trong một trại ở Calais, họ đã sử dụng chúng để góp lại xây dựng năm đền thờ Hồi giáo và một nhà thờ Công giáo.

Những giá trị

Ở Tây Phi trong đại dịch Ebola, Caritas đã làm việc với Tổ chức Y tế Thế giới xem xét lại những gì trước đây được gọi là "Dead Body Policy Management " (Chính sách quản lý thi thể) và "Hướng dẫn về chôn cất an toàn và tôn trọng", để thực hiện chúng trong lĩnh vực này.

Đức ông Robert Vitillo, cố vấn sức khỏe đặc biệt cho Caritas Internationalis có trụ sở tại Geneva chia sẻ: "Cho các gia đình một cơ hội để nhìn lần cuối thân thể của người quá cố, đảm bảo rằng các ngôi mộ được ghi tên phù hợp, cho phép các nhà lãnh đạo tôn giáo dâng lời cầu nguyện và các thành viên gia đình lựa chọn để ném đất đầu tiên - đây là những biện pháp quan trọng để khuyến khích các gia đình tiếp tục tìm thấy sức mạnh trong đức tin của họ và để giữ cho các thành viên khác trong gia đình an toàn khỏi bị nhiễm bệnh."

Khi sức nặng của những rạn nứt quốc tế ngày càng nhiều mà chỉ có ít ngân khoản để giúp người dân, rõ ràng là thế giới viện trợ chỉ có thể đạt được bằng quan hệ đối tác giữa tổ chức thế tục và tổ chức đức tin. Làm thế nào để đạt được điều đó sẽ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Hội nghị Thượng đỉnh Thế giới nhân đạo.

"Các nhà hoạt động ở tuyến đầu trong cuộc khủng hoảng nhân đạo sẽ là những cộng đồng, và trong số đó sẽ là các mạng lưới của Hội thánh bao gồm toàn thể gia đình Caritas. Dù Caritas ở địa phương thì vẫn có một mạng lưới quốc tế để xây dựng các tiêu chuẩn và trách nhiệm", tiến sĩ Jemilah Mahmood, Trưởng Ban Thư ký WHS cho biết.

"Caritas cũng được đặt lên để chứng minh làm thế nào chúng ta có thể đáp ứng nhân đạo và tài chính tốt hơn theo địa phương”.