“... Chúng tôi ở gần đây, thuộc giáo xứ An Tân. Chúng tôi là những người trong nhóm “Nồi cháo bác ái” của Caritas giáo phận Hải Phòng. Mấy chị em tham gia vào công việc này được hơn hai năm rồi. Tuần 3 buổi vào chiều thứ Hai, Tư, Sáu hàng tuần. Tại bệnh viện Việt Tiệp này, hiện chúng tôi mới chỉ phục vụ được bệnh nhân ở khoa Ung bướu và khoa Truyền nhiễm...” - Chị Hải, một người trong nhóm đã nói với tôi như vậy trong một lần gặp nhóm các chị vừa làm xong công việc.

Hôm nay tôi mới có dịp để thực hiện bài phóng sự ngắn này.Tôi theo chân các chị “Nồi cháo bác ái” đi hết lượt các phòng bệnh nhân khoa Truyền nhiễm; sau đó lại đi thang máy để lên tầng 5 và tầng 6 của bệnh viện Việt Tiệp. Không còn thấy các y bác sỹ đi lại khám bệnh hay cấp phát thuốc. Bầu khí trong các phòng bệnh có vẻ thoải mái, đầm ấm và dễ chịu hơn. Đó cũng là lúc những người trong nhóm bắt tay vào công việc của mình. Bệnh nhân, người nhà phục vụ bệnh nhân và nhóm người làm công tác bác ái này, họ như đã quen nhau từ lâu. 

Có những trường hợp bệnh nhân nằm điều trị lâu ngày, đã nên thân cận với nhóm “Nồi cháo bác ái”. Tôi cảm nghiệm được điều đó khi họ gặp nhau, khi những bát cháo được đem đến tận giường bệnh hay trao cho người nhà bệnh nhân. Có những ánh mắt và những nụ cười vượt lên trên sự đớn đau của bệnh tật. Nhìn những bát cháo thịt nóng thơm phức đang được trao tới tay người bệnh, tôi chợt lan man trong ký ức về một thời còn tíu tít bên mẹ.“...

Có lần anh em tôi ngồi nhìn mẹ cầm chai xiết đỗ, những hạt đỗ vỡ giòn làm đôi làm ba trên chiếc thớt. Mẹ bỏ gạo nếp vào ngâm. Sáng sớm hôm sau, từ trong bếp chõ xôi đã bốc hơi thơm phức. Mấy anh em chỉ chực chõm quanh góc bếp. Rồi mẹ mang chõ xôi ra ngoài, đơm vào những chiếc đĩa. Mẹ gọi tôi và bảo: Con mang đĩa xôi sang biếu bác Hồng, bác ốm nằm mấy hôm nay. Quay sang đứa em, mẹ đưa cho nó một đĩa bảo mang sang cho hai đứa em con cô Hóa. Mẹ dặn đi về mau rồi mang một đĩa cho bà Thân, ở góa. 

Cả hai anh em mặt xị xuống, mắt cứ chằm chằm vào chõ xôi đầy những hạt đậu vàng rộm. Chõ xôi bốc hơi ngùn ngụt mà đã vơi đi phân nửa. Hai đứa vùng vằng chẳng muốn mang xôi cho nhà hàng xóm. Mẹ nhìn lên thấy hai anh em vẫn đứng trân trân. Mẹ giục: “không đi mà còn đứng đấy sao, chỉ no bụng đói con mắt”. 

Rồi tháng năm về, tháng hoa kính Đức Mẹ, cũng là tháng của những quả mít chín đầu mùa. Cây mít nhà tôi trở thành của cả xóm. Nhìn mẹ vần quả mít, anh em tôi toét miệng nghêu ngao bài đồng dao quen thuộc: “Bổ mít ăn trưa, bổ dừa ăn tối, nói dối ông thợ...”. Nhoáng cái mẹ đã “phanh” quả mít ra thành nhiều “khóe”. Những múi mít vàng ươm chảy mật, mẹ trao vào tay tôi đem biếu những ai thì mẹ đã nói với cả nhà từ tối hôm trước.

Mấy chục năm trôi qua, hôm nay trước những nghĩa cử của nhóm “Nồi cháo bác ái”, tôi chợt nhớ đến câu nói ngày xưa của ông giáo làng về các học trò: “Họ rất thông minh và giỏi giang, nhiều người bằng nọ cấp kia, ấy vậy mà không làm nổi phép tính chia thông thường”. Cuộc sống có nhiều điều đơn giản mà không phải ai cũng làm được. Mẹ tôi không nói được những câu chữ nghĩa như ông giáo làng kia. Bà chẳng được học hành, vậy mà đã dạy anh em tôi những bài học về phép tính chia. Mẹ thường nhẹ nhàng dạy anh em tôi những bài học làm người.

Cuộc sống hôm nay xem ra không còn nghèo túng như xưa, nhưng vẫn còn đó những nơi, những hoàn cảnh vẫn đang cần được chia cơm sẻ áo. Vẫn còn đó những cô đơn trong tuổi già, bệnh tật hoành hành thân xác; bất hạnh từ những đổ vỡ trong gia đình...  Những nỗi buồn đó ai chẳng muốn được người khác chia sẻ. Không phải chỉ tôi, hay nhóm người làm bác ái kia, nhưng chắc chắn có rất nhiều người đã từng học bài “Phép tính chia của mẹ”. 

Tôi láng máng đã nghe đâu đó có lời trong bài hát: “Nếu có ước mơ trong cuộc đời, hãy ước mơ cho thời gian quay trở lại”.  Còn tôi, nếu có ước mơ trong cuộc đời này, tôi ước mơ có nhiều người thực hành “phép tính chia của Mẹ” như những người trong nhóm “Nồi cháo bác ái” kia.

Cảm nghiệm được công việc họ làm, tôi lại chợt nhớ một nhà toán học đã nói một câu thật chí lý: “Chính phép tính chia chứ không phải phép tính cộng hay phép tính nhân làm cho con người ta trở nên vĩ đại”.

BTT Caritas Hải Phòng