Bà Emilce Cuda, Thư ký Ủy ban Giáo hoàng về Châu Mỹ Latinh (phải), tại Hội nghị COP16 về Hội nghị Đa dạng sinh học tại Cali, Colombia

'COP16 về đa dạng sinh học nhưng cũng cần tập trung vào con người', bà Emilce Cuda

Thư ký Ủy ban Giáo hoàng về Châu Mỹ Latinh đang tham dự một số sự kiện tại Hội nghị thượng đỉnh của Liên hợp quốc về Đa dạng sinh học đang diễn ra tại Cali, Colombia, chuyển tải lời kêu gọi của Đức Giáo hoàng Phanxicô về hành động nhằm bảo tồn ngôi nhà chung của chúng ta và để các nhóm dân cư bị thiệt thòi được tham gia vào quá trình ra quyết định liên quan đến họ.

Tác giả: Lisa Zengarini – Vatican News

Có khoảng 15.000 đại biểu đến từ 200 quốc gia, bao gồm 140 bộ trưởng và hàng chục nguyên thủ quốc gia, cùng với các nhà hoạt động về môi trường, các nhóm bản địa và đại diện Giáo hội đã qui tụ tại Cali, Colombia, để tham dự Hội nghị thượng đỉnh về đa dạng sinh học lần thứ 16 của Liên hợp quốc, được gọi là COP16.
"Hoà hợp với thiên nhiên"

Hội nghị thượng đỉnh này, tương đương với cấp Hội nghị thượng đỉnh về khí hậu (COP), diễn ra từ ngày 21 tháng 10 đến ngày 1 tháng 11 với chủ đề "Hoà hợp với thiên nhiên" nhằm giải quyết những thách thức toàn cầu cách cấp thiết về đa dạng sinh học, vốn đang đe dọa sự sống còn của hành tinh chúng ta.

Với mục tiêu thúc đẩy hợp tác quốc tế nhằm bảo vệ các hệ sinh thái và tăng cường các chính sách môi trường toàn cầu, COP16, dùng khung đa dạng sinh học Kunming -Montreal (GBF) như lộ trình, là kế hoạch mang tính bước ngoặt được thông qua tại COP15 tại Canada nhằm ngăn chặn và đảo ngược tình trạng mất đa dạng sinh học vào năm 2030. Khung này, được gọi là "Thỏa thuận Paris về đa dạng sinh học", với 23 mục tiêu, bao gồm mục tiêu bảo vệ 30 phần trăm đất liền và biển, giảm một nửa rủi ro từ thuốc trừ sâu và phục hồi 30 phần trăm các khu vực bị suy thoái.

Đây là lần đầu tiên kể từ Hội nghị thượng đỉnh Trái đất năm 1992 tại Rio de Janeiro, một sự kiện môi trường toàn cầu được một quốc gia Nam Mỹ đăng cai tổ chức, trước thềm Hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của Liên hợp quốc (COP30) vào năm sau tại Belém, Brazil.

Giáo hội tham gia Hội nghị thượng đỉnh

Việc lựa chọn địa điểm hội nghị tại Cali có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, do bởi Colombia là kho báu vô chủ về đa dạng sinh học nhưng đồng thời cũng là một trong những nơi nguy hiểm nhất thế giới đối với các nhà hoạt động xã hội về môi trường đấu tranh chống khai thác mỏ trái phép, canh tác độc canh và phá rừng: 73 vụ giết người đã xảy ra vào năm 2023, chiếm 40% tổng số vụ giết người trên toàn thế giới.

Giáo hội tại Colombia đang tích cực tham gia vào các vấn đề này, hưởng ứng lời kêu gọi của Laudato Si về việc hành động để chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta, và đang tham gia vào một số sự kiện được tổ chức tại Khu vực Xanh, nơi thảo luận mở cho xã hội dân sự và các tổ chức phi chính phủ nhằm tăng cường sự tham gia của người dân vào việc ra quyết định về môi trường.

Chia sẻ lời kêu gọi hành động của Laudato si vì ngôi nhà chung của chúng ta

Cùng tham dự hội nghị thượng đỉnh là một phái đoàn các uỷ viên tài phán tại Vatican, cùng với Sứ thần Tòa thánh, Đức ông Paolo Rudelli. Trong số đó, có bà Emilce Cuda, Thư ký Ủy ban Giáo hoàng về Châu Mỹ Latinh, người chuyển tải thông điệp của Đức Giáo hoàng Phanxicô về việc chăm sóc Tạo vật nhưng cũng về quyền của các nhóm dân số bị thiệt thòi được tham gia vào các quyết định của chính phủ có liên quan đến họ.

Làm rõ hơn bề mặt xã hội của vấn đề khủng hoảng môi trường

Nhà thần học người Argentina đã tham dự ba sự kiện, bao gồm "Diễn đàn quốc tế của người gốc Phi" vào ngày 24 tháng 10, thảo luận về giáo huấn của Đức Giáo hoàng Phanxicô về sinh thái toàn diện trong Laudato Si' và Fratelli Tutti, cũng như Querida Amazonia. Trong bài phát biểu quan trọng tại diễn đàn, bà Cuda đã nhắc lại nhu cầu phải làm cho rõ bề mặt xã hội của cuộc khủng hoảng môi trường và đa dạng sinh học, nhắc lại rằng Giáo huấn xã hội Công giáo không chỉ bảo vệ sự sống của các loài động vật và thực vật mà còn bảo vệ sự sống của con người. "Điều này - bà nói - có nghĩa là đưa người dân bản địa và người gốc Phi vào các hội nghị bàn tròn ra quyết định liên quan đến việc sử dụng và lạm dụng tài nguyên thiên nhiên."

Có sự tham gia của người dân bản địa

Bà Cuda cũng tham gia một cuộc đối thoại liên tôn do Đại học Oxford và Ecocitizen tổ chức về cách các tôn giáo có thể hợp tác nhằm thúc đẩy việc chăm sóc đa dạng sinh học. Một sự kiện khác mà bà tham dự, do Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ (IDB) và Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên, thảo luận về việc hỗ trợ các nỗ lực của người dân bản địa và người gốc Phi nhằm bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên, thông qua các công cụ kinh tế mới, chẳng hạn như tín dụng đa dạng sinh học.

Theo bà Cuda, những sự kiện này hữu ích và hiệu quả vì chúng cho phép quyên góp tiền cho các sáng kiến của Giáo hội nhằm bảo vệ cả hệ sinh thái và văn hóa bản địa. Bà nói với Vatican News rằng thông điệp của Đức Giáo hoàng đã được các chính phủ, doanh nghiệp và tổ chức tài chính đón nhận nồng nhiệt. "Giáo hội có thể tự hào về điều này", bà cho biết.

Nguồn: https://www.vaticannews.va/en/world/news/2024-10/emilce-cuda-cop16-on-biodiversity-must-also-focus-on-people.html
Chuyển ngữ: PTT – Caritas Việt Nam